Vader stopte met waarom-vragen

WORKSHOP: DE IMPACT VAN NON VERBALE COMMUNICATIE
October 23, 2019

Vader stopte met waarom-vragen

Een coachklant van mij liet mij met enige trots een vragenlijst zien. Op de lijst stonden 15 vragen waarvan de meeste begonnen met Waarom… De lijst was bedoeld als houvast voor het eerste gesprek sinds drie jaar met zijn zoon van 19. Na de scheiding, de jongen was toen 11, had hij hem nog wel een aantal jaren regelmatig gezien. Daarna trok de zoon zich steeds meer terug totdat het contact op 0 werd gezet.
Met zijn 21-jarige dochter had de man sporadisch contact. Ze appten wel, en af en toe maakten ze een wandeling waarbij de communicatie nogal stroef verliep. De ex-vrouw hield het contact met hun kinderen niet tegen, vertelde de man. Aan haar lag het niet.
Nu had de vader zijn zoon, via dochter/zus, zover gekregen dat hij op bezoek mocht komen bij zijn zoon die op kamers woont. De vader had zich goed voorbereid, want hij wilde heel veel van zijn zoon weten. Vragen als: Waarom app je mij nooit terug? Waarom wil je mij niet zien? Waarom app je nooit een bedankje als ik je geld stuur voor je verjaardag? Zie je niet dat ik verdriet heb omdat jij mij niet wilt zien… Wanneer gaan we iets leuks doen, samen? Ben je soms jaloers op Floor en Bas? Floor en Bas zijn de kinderen van de partner van de vader. Met zijn vieren vormen ze sinds vijf jaar een nieuw, samengesteld gezin.
Ik las de vragen en kreeg het spontaan Spaans benauwd. In elke vraag werd de zoon ter verantwoording geroepen, maar dat had vader niet door. Vader wilde alleen maar dingen weten, want daar had hij recht op. Vader wilde met deze lijst ook voorkomen dat het gesprek stil zou vallen; nu had hij wat vragen paraat.
Ik frommelde het papier tot een propje. ‘Wat wil je echt?’, vroeg ik aan de man. ‘Ik wil hem eigenlijk vasthouden’, zei hij na een stilte en er verschenen tranen. ‘Vergeet al die vragen en maak je hoofd leeg als je naar hem toegaat’, zei ik tegen de man. ‘Hoe meer van die waarom-vragen je hem gaat stellen, hoe minder kans dat je de echte antwoorden krijgt en het contact weer hersteld wordt’. Ik legde hem uit waarom veel mensen groene bultjes krijgen van waarom-vragen. Omdat we bij een waarom-vraag vaak het idee hebben dat we ons moeten verdedigen.
‘Laat het gewoon gebeuren’, adviseerde ik de man. ‘Lach naar hem, als je hem ziet. Praat over koetjes en kalfjes. Toon interesse in de dingen die hem bezighouden. Geef een compliment. De diepere vragen komen later wel, als het contact langzaam wordt hersteld’.
Nadat de man zijn zoon had bezocht, zag ik hem terug. Met een brede lach kwam hij binnen. ‘Ik reed naar hem toe en dacht: ik zie wel wat er gebeuren. Ik probeerde los te laten dat ik antwoorden wilde hebben’. De zoon had verteld over zijn studie en ze waren zomaar anderhalf uur verder. Bij het vertrek had vader zijn zoon even vastgepakt en gezegd: ‘Wat heeft me dit goed gedaan’. ‘Mij ook’, had de zoon gezegd. De vader had op zijn lip gebeten om niet te vragen: ‘Wanneer spreken we weer af?’ Toen hij wegliep en zwaaide, riep zijn zoon: ‘Ik app je’.